อัปเดต 4 ตุลาคม 2569 เมื่อ 2 ต.ค. นายพลพีร์ สุวรรณฉวี รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ระบุว่ากระทรวงเสนอโครงการต่อคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้เงินกู้ตาม พ.ร.ก. เงินกู้ 4 แสนล้านบาท และคาดเปิดลงทะเบียน 1 พฤศจิกายน 2569 รายการที่เปลี่ยนจากเดิมมีวงเล็บ *(2 ต.ค.)* กำกับไว้ด้านล่าง ส่วนคุณสมบัติผู้มีสิทธิ ช่องทางลงทะเบียน และหลักเกณฑ์ทางเทคนิค ยังรอประกาศจาก กกพ. และการไฟฟ้า บทความนี้จะอัปเดตอีกครั้งเมื่อมีประกาศทางการ
ประกาศอะไรแล้วบ้าง
เมื่อวันที่ 18 กันยายน 2569 กพช. มีมติขยาย โครงการโซลาร์ภาคประชาชน (โครงการรับซื้อไฟโซลาร์รูฟท็อปบ้าน) จากที่เสนอเดิม 5,000 MW เป็น สูงสุด 10,000 MW หรือประมาณ 1 ล้านครัวเรือน โดยรวมโควตา 500 MW ที่เปิดเมื่อกรกฎาคม 2569 ไว้ในกรอบใหม่นี้ด้วย นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ระบุว่าจะเปิดให้ประชาชน ลงทะเบียนกลางเดือนตุลาคม 2569
| รายการ | ที่ประกาศแล้ว |
|---|---|
| ขนาดโครงการ | สูงสุด 10,000 MW ประมาณ 1 ล้านครัวเรือน |
| เงินอุดหนุน | 50,000 บาทต่อครัวเรือน เป็นค่าติดตั้ง |
| ขนาดระบบ | 5–10 kW การไฟฟ้ารับซื้อไฟคืนเฉพาะ 5 kW *(2 ต.ค. — รายงานก่อนหน้าระบุไม่เกิน 5 kW ต่อมิเตอร์)* |
| ติดตั้งที่ไหน | บนหลังคา พื้นดิน หรือลอยน้ำ ขอให้มีมิเตอร์ไฟฟ้า *(2 ต.ค.)* |
| มิเตอร์ | การไฟฟ้าเปลี่ยนเป็นสมาร์ทมิเตอร์ให้ฟรี *(2 ต.ค.)* |
| รูปแบบ | Net Billing — ใช้ไฟโซลาร์เองก่อน ส่วนเกินขายเข้าระบบ |
| ราคารับซื้อ | 2.20 บาทต่อหน่วย สำหรับไฟส่วนเกิน |
| อายุสัญญา | 20 ปี (รอบกรกฎาคมให้ 10 ปี) |
| แหล่งเงิน | 50,000–75,000 ล้านบาท เป้าหมาย 1–1.5 ล้านครัวเรือน เสนอใช้เงินกู้ส่วน 2 แสนล้านบาทเพื่อการเปลี่ยนผ่านพลังงาน จาก พ.ร.ก. เงินกู้ 4 แสนล้านบาท *(2 ต.ค. — รายงานก่อนหน้าระบุ 50,000 ล้านบาท)* |
| ผู้มีสิทธิ | ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐเข้าร่วมได้ *(2 ต.ค.)* |
| สินเชื่อ | ธอส. ธ.ก.ส. และธนาคารออมสิน ดอกเบี้ย 2.5% ต่อปี ระยะ 7 ปี แต่ละธนาคารอาจมีเงื่อนไขต่างกัน *(2 ต.ค.)* |
| พื้นที่ | ครบ 77 จังหวัด — กฟภ. 74 จังหวัด, กฟน. กรุงเทพฯ นนทบุรี สมุทรปราการ |
| ผู้ติดตั้ง | ต้องผ่านมาตรฐานผู้ประกอบการติดตั้ง (Vendor List) ของ กฟน./กฟภ. ซึ่งกำลังกำหนดเกณฑ์ผลงาน วิศวกร และฐานะการเงิน ประชาชนใช้บริการผ่านการไฟฟ้าหรือจ้างเอกชนโดยตรงก็ได้ *(2 ต.ค.)* |
ไทม์ไลน์ตามที่มีรายงาน
- 1 พฤศจิกายน 2569 (คาดการณ์) — เปิดให้ประชาชนลงทะเบียน *(2 ต.ค. — รายงานก่อนหน้าระบุกลางตุลาคม)*
- ตุลาคม – พฤศจิกายน 2569 — ประกาศคุณสมบัติผู้มีสิทธิ
- ตั้งแต่พฤศจิกายน 2569 — ยื่นขอเชื่อมต่อระบบ
- ตั้งแต่ธันวาคม 2569 — เริ่มเบิกจ่ายเงินอุดหนุน (รายงานว่าแบ่ง 13 งวด)
- ตุลาคม 2569 – กันยายน 2570 — ระยะเวลาโครงการ
สิ่งที่ยังต้องรอประกาศ
- ใครมีสิทธิ (ทุกครัวเรือนหรือกลุ่มเป้าหมาย) และคัดเลือกอย่างไร
- ช่องทางลงทะเบียน — เว็บไซต์ แอป หรือผ่านสำนักงานการไฟฟ้า
- เงิน 50,000 บาทจ่ายให้ครัวเรือนหรือผู้ติดตั้ง และจ่ายเมื่อไร
- หลักเกณฑ์ทางเทคนิคของอินเวอร์เตอร์และการเชื่อมต่อที่ กกพ. จะออก
- ระบบที่ใหญ่กว่า 5 kW จะจำกัดการรับซื้อ 5 kW อย่างไร
- นำรายได้จากการขายไฟไปชำระหนี้สถาบันการเงินโดยตรงได้หรือไม่ — รอหารือในระดับ กกพ. และ กพช. ภายในตุลาคม
ระบบ 5 kW ผลิตไฟได้เท่าไร
ในประเทศไทย โซลาร์รูฟท็อป 1 kW ผลิตไฟเฉลี่ยทั้งปีราว 3.4 หน่วยต่อวัน ตามค่า panel generation factor 3.43 ที่ใช้ใน คู่มือออกแบบระบบโซลาร์ PV
5 kW × 3.43 หน่วย/kW/วัน × 365 วัน ≈ 6,260 หน่วยต่อปี (ราว 520 หน่วยต่อเดือน)
ตัวเลขของรัฐเองก็ตรงกัน รัฐคาดว่าโครงการจะลดการซื้อไฟจากระบบได้ 6,323.62 ล้านหน่วยต่อปีจาก 1 ล้านครัวเรือน คือ ราว 6,320 หน่วยต่อครัวเรือน หรือ 3.46 หน่วยต่อ kW ต่อวัน
ไฟที่ผลิตได้มีมูลค่าเท่าไร
ภายใต้ Net Billing ไฟ 1 หน่วยมีสองราคา ขึ้นกับว่าไปไหน:
- ใช้เองในบ้าน — แทนไฟที่ต้องซื้อ ค่าไฟเฉลี่ยงวด ก.ย.–ธ.ค. 2569 อยู่ที่ 3.86 บาทต่อหน่วยก่อน VAT รวม VAT ราว 4.13 บาท
- ขายเข้าระบบ — รับซื้อที่ 2.20 บาทต่อหน่วย
| สัดส่วนที่ใช้เองในบ้าน | มูลค่าไฟที่ใช้เอง | รายได้ขายคืน | รวมต่อปี | ต่อเดือน |
|---|---|---|---|---|
| 70% (มีคนอยู่บ้าน เปิดแอร์กลางวัน) | 4,382 หน่วย × 4.13 = 18,097 | 1,878 หน่วย × 2.20 = 4,131 | ≈ 22,230 บาท | ≈ 1,850 |
| 50% (ใช้ปานกลาง) | 3,130 หน่วย × 4.13 = 12,926 | 3,130 หน่วย × 2.20 = 6,886 | ≈ 19,810 บาท | ≈ 1,650 |
| 30% (กลางวันไม่มีคนอยู่) | 1,878 หน่วย × 4.13 = 7,756 | 4,382 หน่วย × 2.20 = 9,640 | ≈ 17,400 บาท | ≈ 1,450 |
*ตัวเลขยังไม่หักการเสื่อมของแผง การเปลี่ยนอินเวอร์เตอร์ และค่าบำรุงรักษา คิดที่ค่าไฟปัจจุบัน ซึ่งเปลี่ยนทุก 4 เดือน*
เงินอุดหนุนทำให้คืนทุนเร็วขึ้นแค่ไหน
เงินอุดหนุนไม่ได้เพิ่มรายได้ของระบบ แต่ลดเงินที่คุณต้องจ่าย ราคาระบบในตารางเป็น ตัวเลขสมมติเพื่อแสดงวิธีคิด ราคาจริงของระบบ 5 kW ขึ้นกับยี่ห้ออุปกรณ์ ประเภทหลังคา และระยะเดินสาย ควรขอใบเสนอราคาจริง
| ราคาระบบ (ตัวอย่าง) | จ่ายเองหลังหักอุดหนุน | คืนทุนเมื่อได้อุดหนุน (ใช้เอง 70% / 50% / 30%) | คืนทุนเมื่อไม่ได้อุดหนุน |
|---|---|---|---|
| 120,000 บาท | 70,000 | 3.1 / 3.5 / 4.0 ปี | 5.4 / 6.1 / 6.9 ปี |
| 150,000 บาท | 100,000 | 4.5 / 5.0 / 5.7 ปี | 6.7 / 7.6 / 8.6 ปี |
| 180,000 บาท | 130,000 | 5.8 / 6.6 / 7.5 ปี | 8.1 / 9.1 / 10.3 ปี |
5 เรื่องที่ควรเช็คก่อนลงทะเบียน
- การใช้ไฟกลางวัน ดูบิลค่าไฟ และดูว่ามีใครอยู่บ้านและเปิดอะไรบ้างช่วง 9:00–16:00 ยิ่งใช้กลางวันมาก ยิ่งคืนทุนเร็ว ติดระบบเพื่อขายอย่างเดียวได้แค่ 2.20 บาทต่อหน่วย กระทรวงมหาดไทยระบุว่าบ้านที่จ่ายค่าไฟราว 3,000–4,000 บาทต่อเดือน คุ้มค่าที่สุด
- พื้นที่ติดตั้ง ระบบ 5 kW ใช้พื้นที่ไม่มีเงาบังราว 25–30 ตารางเมตร หันทิศใต้ ตะวันออก หรือตะวันตกดีที่สุด ติดได้ทั้งบนหลังคา พื้นดิน หรือลอยน้ำในบ่อ ถ้าติดบนหลังคา หลังคาต้องแข็งแรงพอสำหรับอีก 25 ปี
- มิเตอร์และระบบไฟ ต้องมีมิเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งการไฟฟ้าจะเปลี่ยนเป็นสมาร์ทมิเตอร์ให้ฟรี ติดได้ 5–10 kW แต่รับซื้อคืนเฉพาะ 5 kW ระบบที่ใหญ่กว่านั้นจึงควรออกแบบให้ใช้ไฟเองในบ้าน ดูว่าบ้านเป็นไฟ 1 เฟสหรือ 3 เฟส และมิเตอร์เป็นชื่อของคุณ
- ผู้ติดตั้งที่ได้มาตรฐาน ผู้ติดตั้งต้องผ่านมาตรฐาน Vendor List ของ กฟน./กฟภ. ขอดูหลักฐานการขึ้นทะเบียน ใบรับรองอินเวอร์เตอร์สำหรับเชื่อมต่อกริด (ระบบตัดไฟอัตโนมัติ anti-islanding) และเงื่อนไขการรับประกัน
- ต้องมีแบตเตอรี่ไหม บ้านส่วนใหญ่ในโครงการนี้ ไม่จำเป็น ระบบเชื่อมกริดไม่มีแบตเตอรี่คืนทุนเร็วที่สุด แบตเตอรี่คุ้มเฉพาะเมื่อต้องการไฟสำรองตอนไฟดับหรือย้ายไฟโซลาร์ไปใช้ตอนเย็น อ่านต่อที่ โซลาร์บ้านคืนทุนกี่ปี ต้องมีแบตไหม
ต่างจากโครงการ Net Billing รอบก่อนอย่างไร
รอบ 500 MW ที่เปิด 1 กรกฎาคม 2569 รับซื้อ 2.20 บาทต่อหน่วยเท่ากัน แต่สัญญา 10 ปีและไม่มีเงินอุดหนุนค่าติดตั้ง โครงการใหม่รวมรอบนั้นเข้ามา ขยายสัญญาเป็น 20 ปี และเพิ่มเงิน 50,000 บาท ส่วนสิทธิลดหย่อนภาษีเงินได้สำหรับโซลาร์รูฟท็อปบ้านไม่เกิน 10 kWp ที่ติดตั้งปี 2568–2571 เป็นมาตรการแยกต่างหาก ยังไม่มีความชัดเจนว่าใช้ร่วมกันได้หรือไม่ หลักการ Net Billing อธิบายไว้ใน Net Billing 2569 — ขายไฟคืน คุ้มไหม
คำถามที่พบบ่อย
โซลาร์ภาคประชาชนอุดหนุนเท่าไร
รัฐประกาศอุดหนุน 50,000 บาทต่อครัวเรือนเป็นค่าติดตั้งโซลาร์ขนาด 5–10 kW ส่วนคุณสมบัติผู้มีสิทธิและวิธีจ่ายเงินยังรอประกาศลงทะเบียนเมื่อไร
เมื่อ 2 ตุลาคม 2569 กระทรวงมหาดไทยระบุว่าคาดเปิดลงทะเบียน 1 พฤศจิกายน 2569 หลังคณะกรรมการกลั่นกรองการใช้เงินกู้เห็นชอบ รายงานก่อนหน้านี้ระบุกลางเดือนตุลาคมติดโซลาร์ 5 kW ประหยัดได้เท่าไร
ราว 17,000–22,000 บาทต่อปีที่ค่าไฟปัจจุบัน ขึ้นกับว่าไฟ 6,200–6,300 หน่วยต่อปีที่ผลิตได้ ใช้เองในบ้านได้มากเท่าไร เทียบกับขายคืนที่ 2.20 บาทราคารับซื้อไฟเท่าไร กี่ปี
รับซื้อไฟส่วนเกินที่ 2.20 บาทต่อหน่วย กพช. เห็นชอบสัญญา 20 ปีเมื่อ 18 กันยายน 2569 ขยายจาก 10 ปีของรอบกรกฎาคมติดเกิน 5 kW ได้ไหม
ได้ ตามข้อมูลวันที่ 2 ตุลาคม 2569 ติดได้ตั้งแต่ 5 kW สูงสุด 10 kW แต่การไฟฟ้ารับซื้อไฟคืนเฉพาะ 5 kW ส่วนที่เกินจึงคุ้มเฉพาะเมื่อบ้านใช้ไฟนั้นเองต้องติดบนหลังคาเท่านั้นไหม
ไม่จำเป็น ติดได้ทั้งบนหลังคา บนพื้นดิน หรือลอยน้ำในบ่อ สิ่งที่ต้องมีคือมิเตอร์ไฟฟ้า ซึ่งการไฟฟ้าจะเปลี่ยนเป็นสมาร์ทมิเตอร์ให้ฟรีกู้เงินมาติดตั้งได้ไหม
ได้ ธอส. ธ.ก.ส. และธนาคารออมสินให้สินเชื่อดอกเบี้ย 2.5% ต่อปี ระยะ 7 ปี แต่ละธนาคารอาจมีเงื่อนไขต่างกัน ส่วนการนำรายได้จากการขายไฟไปชำระหนี้โดยตรงยังอยู่ระหว่างพิจารณาต้องมีแบตเตอรี่ถึงจะเข้าร่วมได้ไหม
ไม่ต้อง โครงการเป็นระบบเชื่อมกริดแบบ Net Billing ระบบไม่มีแบตเตอรี่คืนทุนเร็วที่สุด แบตเตอรี่เป็นทางเลือกเสริมสำหรับไฟสำรองใครติดตั้งให้ได้บ้าง
ผู้ติดตั้งที่ผ่านมาตรฐาน Vendor List ของการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค ใช้บริการผ่านการไฟฟ้าหรือจ้างเอกชนโดยตรงก็ได้ ควรตรวจสถานะผู้ติดตั้งและใบรับรองอินเวอร์เตอร์ก่อนเซ็นสัญญาสรุป
โครงการโซลาร์ภาคประชาชนทำให้โซลาร์รูฟท็อป 5 kW ที่ใช้ไฟเองราวครึ่งหนึ่ง จากการลงทุนที่คืนทุน 6–9 ปี กลายเป็นคืนทุนราว 3.5–6.5 ปี พร้อมสัญญารับซื้อ 20 ปี รายละเอียดที่ตัดสินว่าใครเข้าร่วมได้จะประกาศช่วงตุลาคม–พฤศจิกายน 2569 สิ่งที่ทำได้ตอนนี้คือดูการใช้ไฟกลางวันและสภาพหลังคา เพื่อพร้อมทันทีที่เปิดลงทะเบียน
ประเมินขนาดที่เหมาะกับบ้านด้วยเครื่องมือฟรี Solar Insight หรือดู โซลาร์รูฟท็อปสำหรับบ้าน ติดตั้งในประเทศไทย: บริษัท ไมโครกริด เทคโนโลยี จำกัด บริษัทในเครือ LEONICS ผู้รับเหมาออกแบบและติดตั้ง (EPC) โซลาร์รูฟท็อป โซลาร์ฟาร์ม และ Solar + BESS — โทร 02-746-9500 มือถือ 080-042-4469 LINE microgrid-tech ขณะนี้อยู่ระหว่างดำเนินการขึ้นทะเบียนเป็นผู้ติดตั้งในโครงการโซลาร์ภาคประชาชน
*ที่มา: มติ กพช. 18 กันยายน 2569 และถ้อยแถลงของรองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ตามรายงานของกรุงเทพธุรกิจ ไทยโพสต์ ฐานเศรษฐกิจ และโพสต์ทูเดย์ 18–26 กันยายน 2569 และถ้อยแถลงของรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย ตามรายงานของประชาชาติธุรกิจ 2 ตุลาคม 2569*
