Solar + Storage

Direct PPA คืออะไร — นำร่อง 2,000 MW เริ่มที่ Data Center แล้วโรงงานล่ะ

20 กรกฎาคม 2569ทีมวิศวกร LEONICS8 นาที
Direct PPA คืออะไร — นำร่อง 2,000 MW เริ่มที่ Data Center แล้วโรงงานล่ะSolar + Storage

ตลาดไฟฟ้าไทยเพิ่งเปิดเสรี — อะไรที่เปลี่ยนไป

เป็นเวลาหลายสิบปีที่ผู้ประกอบการในประเทศไทยสามารถซื้อไฟฟ้าได้จากแหล่งเดียว คือการไฟฟ้าของรัฐ ตั้งแต่ เดือนมกราคม 2569 สถานการณ์เปลี่ยนไป โครงการนำร่อง Direct PPA ขนาด 2,000 MW เปิดให้ผู้ใช้ไฟฟ้ารายใหญ่ที่มีคุณสมบัติทำ สัญญาซื้อขายไฟฟ้าโดยตรง (Direct Power Purchase Agreement) กับผู้พัฒนาโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนภาคเอกชน และรับไฟฟ้านั้นผ่านระบบสายส่งของรัฐด้วยกลไก Third Party Access (TPA) นับเป็นการเปิดเสรีตลาดไฟฟ้าอย่างมีนัยสำคัญครั้งแรกในรอบหลายสิบปี

Direct PPA และ TPA คืออะไร

Direct PPA คือสัญญาระยะยาวในการซื้อไฟฟ้าโดยตรงจากโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนแห่งใดแห่งหนึ่ง แทนการซื้อผ่านอัตราค่าไฟฟ้ารวมของการไฟฟ้า ส่วน Third Party Access (TPA) คือกลไกที่ทำให้เป็นไปได้ กล่าวคือ ไฟฟ้าจากผู้ผลิตจะถูกส่งผ่าน (wheeling) ระบบสายส่งของรัฐที่มีอยู่เดิมไปยังสถานประกอบการของผู้ซื้อ โดยผู้ซื้อชำระค่าบริการสายส่ง (wheeling charge) สำหรับการใช้โครงข่ายดังกล่าว

โดยสรุป:

  • ผู้พัฒนาสร้างโรงไฟฟ้าพลังงานหมุนเวียนที่พัฒนาขึ้นใหม่ (พลังงานแสงอาทิตย์ และในอนาคตอาจรวมพลังงานลมหรือระบบผสม)
  • โรงไฟฟ้าดังกล่าวขายไฟฟ้าให้สถานประกอบการของคุณภายใต้สัญญา Direct PPA
  • ไฟฟ้าถูกส่งผ่านระบบสายส่งของรัฐ (TPA) โดยมีค่าบริการโครงข่าย
  • คุณได้รับไฟฟ้าที่พิสูจน์ได้ว่ามาจากพลังงานหมุนเวียน

เหตุใดจึงสำคัญในเวลานี้

  • ไฟฟ้าสีเขียวในปริมาณมาก — เกินกว่าที่หลังคาเพียงแห่งเดียวจะผลิตได้
  • ไฟฟ้าหมุนเวียนที่ตรวจสอบได้ — จำเป็นต่อ CBAM, RE100 และข้อกำหนดของห่วงโซ่อุปทานบริษัทข้ามชาติ
  • การป้องกันความผันผวนของราคาเชื้อเพลิง — ราคาตามสัญญา PPA ที่แน่นอน แทนอัตราค่าไฟที่ผูกกับราคาก๊าซ
  • การจัดหาที่รวดเร็วขึ้นสำหรับ Data Center — โครงการนำร่องออกแบบโดยคำนึงถึงความต้องการระดับ hyperscale ซึ่งมีเม็ดเงินลงทุนได้รับอนุมัติแล้วจำนวนมาก

ผู้มีสิทธิ์ (เงื่อนไขระยะนำร่อง)

รอบนำร่องนี้เปิดให้ Data Center เท่านั้น เงื่อนไขที่ประกาศไว้คือ ต้องได้รับการส่งเสริมการลงทุนจาก BOI, มีฐานโหลดของระบบไอที ตั้งแต่ 50 MW ขึ้นไป, มีแผนโหลดและการจัดหาระยะ 10 ปี และมีเจตนาใช้พลังงานหมุนเวียน 100% ทั้งนี้ โรงไฟฟ้าที่จ่ายไฟให้คุณต้องพัฒนาขึ้นใหม่ ไม่ใช่โรงไฟฟ้าเดิมที่จ่ายไฟเข้าระบบอยู่แล้ว

โรงงานทั่วไปไม่ว่าจะขนาดใหญ่เพียงใด ยังไม่เข้าเกณฑ์ ของรอบนำร่อง การขยายไปสู่ผู้ใช้ไฟฟ้าเชิงพาณิชย์และอุตสาหกรรมทั่วไปเป็นทิศทางที่ระบุไว้ แต่ยังไม่ใช่กติกาในวันนี้ ดังนั้นแผน Direct PPA ของโรงงานควรอยู่ในขั้นเตรียมความพร้อม ยังไม่ใช่ขั้นลงนาม

เปรียบเทียบ Direct PPA กับโซลาร์บนหลังคา และไฟจากระบบ

Direct PPA (TPA)โซลาร์บนหลังคา (onsite)อัตราค่าไฟปกติ
ขนาดใหญ่ (MW ถึงหลายสิบ MW)จำกัดด้วยพื้นที่หลังคาไม่จำกัด
เงินลงทุนเริ่มต้นไม่มี (ซื้อเป็นพลังงาน)เป็นเจ้าของ หรือผ่าน Solar PPAไม่มี
การพิสูจน์พลังงานหมุนเวียนได้ ตามสัญญาได้ ณ สถานที่ไม่ได้ (ไฟรวม)
ค่าบริการโครงข่ายมี (wheeling)ไม่มีรวมอยู่แล้ว
เหมาะกับโหลดขนาดใหญ่ 24 ชม., Data Centerการใช้ไฟกลางวันไฟฟ้าพื้นฐาน
ทางเลือกเหล่านี้เสริมกัน ไม่ใช่ทดแทนกัน สถานประกอบการจำนวนมากใช้ โซลาร์ + BESS ที่ติดตั้งในพื้นที่ เพื่อการใช้ไฟกลางวันและการลดค่าพีค (peak shaving) ควบคู่กับ Direct PPA เพื่อครอบคลุมโหลดส่วนที่เหลือด้วยพลังงานสีเขียว

แนวทางการเตรียมตัว

  1. วัดโปรไฟล์โหลด — โปรไฟล์โหลดจริงรายช่วง 15 นาทีตลอดทั้งปีแสดงปริมาณและช่วงเวลาการใช้ไฟฟ้า
  2. กำหนดเป้าหมายพลังงานหมุนเวียน — 100% หรือใช้แบบผสมระหว่าง onsite และ Direct PPA
  3. วิเคราะห์ความคุ้มค่า — เปรียบเทียบราคา PPA รวมค่าบริการโครงข่าย กับอัตราค่าไฟปัจจุบัน ตลอดอายุสัญญา 10 ปีขึ้นไป
  4. เลือกพันธมิตรที่มีความสามารถ — ผู้ที่พัฒนาโรงไฟฟ้า ผสานโซลาร์และ BESS ในพื้นที่ และจัดทำระบบมอนิเตอร์และรายงานคาร์บอนได้

บทบาทของ LEONICS

LEONICS ออกแบบและก่อสร้างในส่วนของการผลิตไฟฟ้า — ระบบ Solar PV, BESS และไมโครกริด — พร้อมระบบบริหารพลังงาน GridMind AI และรายงานคาร์บอนอัตโนมัติ (การผลิตพลังงานหมุนเวียนและ Scope 2 ที่หลีกเลี่ยงได้) ไม่ว่าคุณจะเลือก Direct PPA, ระบบโซลาร์ + BESS ในพื้นที่ หรือแบบผสม จุดเริ่มต้นเหมือนกัน คือการศึกษาความเป็นไปได้จากข้อมูลโหลดจริงของคุณ

ติดตั้งในประเทศไทย: บริษัท ลีโอนิคส์ จำกัด (LEONICS) ผลิตอุปกรณ์หลัก ได้แก่ Modular PCS ระบบแบตเตอรี่ C&I และ GridMind AI ส่วนงานออกแบบและติดตั้งแบบครบวงจรทำโดย บริษัท ไมโครกริด เทคโนโลยี จำกัด (MGT) บริษัทในเครือ LEONICS ผู้รับเหมาออกแบบและติดตั้ง (EPC) ซึ่งติดตั้งโซลาร์รูฟท็อปโรงงานมาแล้ว เช่น Kerry Flour Mills (3.42 MWp) Kaneka (Thailand) (517.92 kWp) และ Inpac Pharma (418 kWp) — โทร 02-746-9500 มือถือ 080-042-4469 LINE microgrid-tech

คำถามที่พบบ่อย

โรงงานทุกแห่งทำ Direct PPA ได้เลยหรือไม่

ยังไม่ได้ รอบนำร่องปี 2569 จำกัดเฉพาะ Data Center ที่ได้รับการส่งเสริมจาก BOI และมีฐานโหลด IT ตั้งแต่ 50 MW ขึ้นไป โรงงานทั่วไปยังลงนาม Direct PPA ไม่ได้ตามกติกาปัจจุบัน ไม่ว่าจะใช้ไฟมากเพียงใด สิ่งที่โรงงานทำได้ตอนนี้คือจัดระเบียบ load profile และระบบผลิตไฟในพื้นที่ให้พร้อม เพื่อจะได้เคลื่อนไหวได้ทันทีหากเงื่อนไขเปิดกว้างขึ้น

ยังต้องชำระค่าบริการโครงข่ายหรือไม่

ต้องชำระ โดยมีค่าบริการสายส่ง (wheeling charge) สำหรับการใช้ระบบสายส่งของรัฐ ราคา PPA รวมกับค่าบริการดังกล่าวคือสิ่งที่นำไปเปรียบเทียบกับอัตราค่าไฟปัจจุบัน

หากทำ Direct PPA ได้ โซลาร์ในพื้นที่ยังคุ้มค่าอยู่หรือไม่

โดยทั่วไปยังคุ้มค่า เนื่องจากโซลาร์ + BESS ในพื้นที่ช่วยลดการใช้พลังงานกลางวันและ Demand Charge หลังมิเตอร์ ขณะที่ Direct PPA ครอบคลุมโหลดส่วนที่เหลือด้วยพลังงานสีเขียว

สัญญา Direct PPA มีระยะเวลาเท่าใด

โดยทั่วไปเป็นสัญญาระยะยาว 10 ปีขึ้นไป ซึ่งเป็นปัจจัยที่ทำให้ราคามีเสถียรภาพและรองรับการจัดหาเงินทุนสร้างโรงไฟฟ้าใหม่

แนวทางการเริ่มต้น

ก่อนตัดสินใจ ควรจำลองโหลดและเปรียบเทียบระหว่าง Direct PPA, ระบบโซลาร์ + BESS ในพื้นที่ หรือแบบผสม LEONICS ให้บริการวิเคราะห์ความเป็นไปได้ Solar Insight Pro สำหรับโรงงานโดยไม่มีค่าใช้จ่าย พร้อมออกแบบระบบผลิตไฟฟ้า ระบบกักเก็บพลังงาน และระบบบริหารพลังงานให้สอดคล้องกัน

ดูรายละเอียดที่ โซลูชัน Utility และ IPP หรือ ปรึกษาทีมวิศวกร LEONICS สำหรับระบบในพื้นที่ของโรงงาน ดู ออกแบบและติดตั้งโซลาร์ + BESS สำหรับโรงงาน และสำหรับระบบไฟสำรองของ Data Center ดู โซลูชัน Data Center

สนใจสินค้าหรือบริการที่กล่าวถึงในบทความนี้?

ทีม LEONICS พร้อมให้คำปรึกษาฟรี